Wanneer heb je als vader recht op omgang?

Dat je de biologische vader bent van je kind, betekent niet automatisch dat je na een scheiding ook recht op omgang hebt. Omdat er veel onduidelijkheid bestaat over de vraag in welke situaties een vader na een scheiding recht heeft op omgang met zijn kind, zetten we het even voor je op een rij.

Ouderlijk gezag: recht op omgang

Als je als ouder het ouderlijk gezag over je kind hebt, heb je volgens de wet recht op omgang. Er zijn verschillende manieren waarop je met het ouderlijk gezag belast kan worden:

  1. Door huwelijk of geregistreerd partnerschap

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap en krijg je samen een kind, dan is automatisch geregeld dat vast komt te staan wie de juridische ouders van het kind zijn. Ook worden de beide ouders automatisch belast met het ouderlijk gezag. Hier hoeven de ouders niets voor te doen. Ook na een scheiding, houden de beide ouders het gezamenlijk ouderlijk gezag. Het recht op omgang met het kind staat hiermee vast.

  1. Door erkenning en aanvragen gezamenlijk ouderlijk gezag

Heb je een samenlevingscontract met jouw partner en krijgen jullie samen een kind, dan moet je je kind eerst erkennen. Datzelfde geldt ook als er geen samenlevingsovereenkomst is. Door de erkenning wordt je juridisch vader en kun je samen met de moeder van het kind gezamenlijk gezag aanvragen. Dat kan tegenwoordig al online, zie: https://www.rechtspraak.nl/Uw-Situatie/Onderwerpen/Gezag

Is de leeftijd van het kind tussen de twaalf en zestien jaar, dan moet het kind ook toestemming geven voor de erkenning.

Geen ouderlijk gezag, toch recht op omgang

Er zijn een aantal situaties waarbij je geen ouderlijk gezag nodig hebt voor recht op omgang. Dat is bijvoorbeeld het geval als de juridisch vader met de moeder afspraken heeft gemaakt over de omgang met het kind, of als de rechtbank een regeling heeft vastgelegd. Ook al is er geen sprake van ouderlijk gezag, deze afspraken moeten worden nagekomen. Op basis van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) kan een vader ook het recht op omgang krijgen wanneer er sprake is van ‘family life’, ‘intended family life’ en ‘private life’. Het gaat dan om een nauwe persoonlijke betrekking met het kind:

Als er een nauwe persoonlijke band tussen de vader en het kind bestaat, kan de rechtbank bepalen dat de vader recht op omgang heeft. Er is sprake van een nauwe persoonlijke band, oftewel family life, wanneer de vader bij de geboorte aanwezig was en daarna geprobeerd heeft om omgang met het kind te hebben.

Heb je als vader vanaf de geboorte contact of omgang gewild, maar heb je dat door omstandigheden niet kunnen realiseren, dan spreken we van intended family life. Hierbij heeft de andere ouder in de meeste gevallen de omgang tussen de vader en het kind tegengehouden. Dus ook al was er nooit contact tussen de vader en het kind, dan kan de rechtbank toch bepalen dat de vader recht op omgang heeft.

Als er nooit sprake is geweest van family life of intended family life, dan kan de rechter het recht op omgang baseren op private life. Als vader moet je dan aannemelijk maken dat er bijkomende feiten of omstandigheden zijn die aantonen dat de omgang met het kind een belangrijk deel van het privéleven van de vader uitmaken.

Inperking door de rechter

Realiseer je echter dat ook al heb je op basis van al het bovenstaande recht op omgang, dit recht kan worden ingeperkt. Wil de rechter het recht inperken, dan moet hij aangeven door welke zwaarwegende concrete feiten en omstandigheden de omgang niet in het belang van het kind is.

Door alle verschillende situaties en omstandigheden blijft het een ingewikkeld verhaal. Neem vooral contact op om jouw specifieke situatie te bespreken via mariska@rechtaantafel.nl of bel 06-23479011.

Kinderverhoor: filmpje!

Als je als kind van 12 jaar of ouder in een familiezaak bent betrokken, krijg je van de rechtbank een uitnodiging om te worden gehoord. De rechtbank neemt een beslissing die jou als kind aangaat en wil daarom van jou horen hoe jij erover denkt. Dat hoeft niet spannend te zijn. Lees de onderstaande tips en bekijk het filmpje zodat je goed voorbereid bent.

[youtube]https://www.youtube.com/watch?v=rCD7ysWVl9c[/youtube]


Waar is een kindgesprek?

Het kindgesprek vindt altijd op de rechtbank plaats. Misschien ben je er wel eens geweest met een open dag of om een strafzaak bij te wonen? Bij deze rechtbank loopt ook de procedure waarbij jij betrokken bent. Met de uitnodigingsbrief meldt je je bij de ingang van de rechtbank. Daarna ga je de beveiligingspoortjes door en loop je door naar de goede wachtruimte. Als je de bode laat weten dat je er bent, dan weet de bode ook wie je bent en voor wie je komt. De bode roept je naam op als het tijd is om bij de rechtszaal naar binnen te gaan.

Wie is bij het kindgesprek aanwezig?

Alleen jij praat met de rechter. Je ouders, de eventuele gezinsvoogd, de advocaten en alle andere volwassenen die verder betrokken zijn, zijn niet welkom. Als je door iemand wordt gebracht, blijft diegene wachten op de gang. De rechter is soms een man, maar vaak een vrouw. Bij sommige rechtbanken draagt de rechter een toga, maar vaak wordt de toga bij het kinderverhoor achterwege gelaten. Wel is de griffier aanwezig. De griffier maakt aantekeningen van het gesprek tussen jou en de rechter.

Wat gaat de rechter vragen?

De rechter zal je vragen hoe het met je gaat, hoe het op school gaat, hoe het thuis gaat, wat voor jou belangrijk is en hoe je denkt over de zaak waar je bij betrokken bent. Nooit zal de rechter vragen wie van je ouders je het liefste vindt of bij wie je wilt wonen. Het is belangrijk dat jij zegt wat jijzelf vindt, dus niet wat je denkt dat de rechter zou willen horen of wat jouw ouders willen dat je zegt. Zijn er bepaalde dingen waar je tegenaan loopt of waar je mee zit? Heb jij ideeën of bepaalde wensen waarmee rekening moet worden gehouden? Dat zal de rechter graag willen weten! De rechter wil graag een duidelijker beeld krijgen van de situatie waar je in zit, om zo een betere beslissing te kunnen nemen. Met de rechter spreek je af welke informatie hij/zij mag delen met je ouders. Je kunt ook zelf vragen stellen aan de rechter. Het gesprek duurt ongeveer 10 minuten.

Wat gebeurt er na het kindgesprek?

Na het kindgesprek en nadat de rechter met je ouders en hun advocaten heeft gesproken, zal de rechter een beslissing nemen. De rechter houdt daarbij rekening met iedereen, dus ook met wat jij hebt verteld. Je mag dus niet zelf beslissen, maar jouw mening telt zeker mee.

Is het kindgesprek verplicht?

Nee, het is niet verplicht. Je mag zelf beslissen of je naar de rechtbank wilt komen. Als je niet wilt komen, maar het wel belangrijk vindt dat de rechter rekening houdt met jouw mening, dan kan je de rechtbank ook een brief sturen. Je kunt daarvoor het (email)adres gebruiken dat op de uitnodiging staat.

Hulp nodig?

Heb je hulp nodig bij het schrijven van de brief aan de rechtbank of wil je meer weten over jouw rechten en plichten in jouw situatie, dan kan je contact opnemen met iemand van de kinderrechtswinkel. Je kunt daarvoor kijken op www.kinderrechtswinkel.nl. Je kunt ook gratis bellen met de kindertelefoon via 0800-0432.

 

Wettelijke indexering alimentatie

De vFAS heeft een online tool om de indexering van de alimentatie te berekenen: zie http://www.verder-online.nl/. Vul de datum in van de beschikking waarin de alimentatie is vastgelegd en de hoogte en het programma berekent de hoogte van de indexering in de daarop volgende jaren. Jaarlijks wordt de indexering bekend gemaakt door het Ministerie. Vanaf 1 januari 2016 is de indexering 1,3 %.

Gedragscode familierechtadvocaten

Juist omdat het familierecht een bijzonder rechtsgebied is, waarin je cliënten treft die op zijn zachtst gezegd niet op hun best zijn, gelden er bijzondere regels. De Raad voor de Rechtsbijstand verlangt bijvoorbeeld van de advocaten die zaken op basis van een toevoeging doen, dat zij hiervoor in elk geval een basisopleiding hebben gevolgd. Terecht, als je het mij vraagt. Er zijn teveel advocaten die in een algemene praktijk werken en eens in de zoveel tijd een echtscheiding ‘erbij’ doen. Dat werkt natuurlijk niet: het gaat om specifieke kennis en vaardigheden. Juist daarom kies ik ervoor om alleen in die rechtsgebieden te werken waar ik verstand van heb. De Raad gaat nog wat verder en heeft voor de advocaten werkzaam in het familierecht een gedragscode opgesteld. Ook terecht wat mij betreft. Deze gedragscode vind je hier:

Gedragscode-familierechtadvocaten

 

Ook de voormalige Kinderombudsman Marc Dullaert hield zich in overleg met de vereniging Familierecht Advocaten en Scheidingsbemiddelaars (kortweg vFAS) of een keurmerk wenselijk is voor de  advocaten die scheidingen behandelen waarbij kinderen betrokken zijn. De vFAS pleit al tijden voor verplichte specialisatie van deze advocaten op het niveau dat zij eist van haar eigen leden. Deze eisen gaan veel verder dan die van de Raad voor de Rechtsbijstand. De leden van de vFAS hebben niet alleen een diepgaande familierechtopleiding met goed gevolg afgelegd, zij zijn daarnaast ook door de scheidingsmediationopleiding in nagenoeg alle situaties in staat om een mediation tot een voor beide partijen en hun kinderen goed einde te brengen. De houding die een vFAS advocaat-scheidingsbemiddelaar inneemt, is hierbij wezenlijk. Deze houding is o.m. gericht op het belang van de kinderen en het aangaan van het gesprek in plaats van rauwelijks een procedure op te starten. Als lid van de vFAS kan ik hier volmondig mee instemmen.

Ondertussen is de vFAS bezig met een gedragscode, waarmee wij onze kwaliteit nog meer kunnen waarborgen en ons daarmee nog meer kunnen onderscheiden van alle andere aanbieders. Zodra deze vaststaat, laat ik u dat uiteraard weten.